Bài toán cho doanh nghiệp Việt Nam: Vươn ra “biển lớn” hay làm chủ nước nhà.

May 21, 2019

Trong khi sự quan tâm dành cho các startups tại Việt Nam đang không ngừng tăng lên thì thực tế không phải ai cũng dễ dàng thành công, cả ở quốc tế hay nội địa.

Giữa năm 2008 đến 2017, CB Insights – một nền tảng chuyên nghiên cứu về Big Data cùng machine learning đã đưa ra một nghịch lý về số lượng startup và những startup kỳ lân sau khi nghiên cứu hơn 1000 startup Mỹ từ vòng hạt giống. Số lượng startup được định giá trên 1 tỷ USD gần như chưa đạt 1%.

Trên thực tế, từ 2008 đến 2010, hơn 70% các công ty từ vòng hạt giống đều thất bại hoặc phải chật vật để có thể tồn tại. Trong khi đó, 46% các công ty đã huy động được vốn ban đầu này đều cố gắng xoay sở gọi vốn vòng thứ 2. Nhưng bất chấp những điều này, Việt Nam vẫn sở hữu 1 startup kỳ lân.

  Trong hơn 1000 startup, tỷ lệ startup “chết yểu” đạt tới 70%

 

Hành trình dài để trở thành Kỳ Lân

Năm 2004, công ty Vinagame được sáng lập bởi 5 thành viên (trong đó có 1 thành viên là người ngoại quốc) với sứ mệnh mang đến những trải nghiệm công nghệ mớ nhất cho các game thủ Việt Nam. Cho đến hiện tại, VNG (Đổi tên từ Vinagame vào năm 2010) đã được định giá hơn 1 tỷ USD và trở thành Kỳ Lân duy nhất tại Việt Nam cũng là Kì Lân đầu tiên tại Đông Nam Á. Năm 2017, VNG thông báo sẽ tiến hành IPO trên sàn chứng khoán Nasdaq của Mỹ, đây là sự đánh dấu cho công ty công nghệ đầu tiên tại Việt Nam được niêm yết trên 1 sàn giao dịch chứng khoán nước ngoài.

Trong email gửi đến toàn công ty, CEO Lê Hồng Minh đã chia sẻ rằng:

1. Đây là bước đi đầu tiên của một hành trình dài và khó khăn để VNG được niêm yết trên sàn chứng khoán NASDAQ. Sau khi xem xét thì chúng ta đã đáp ứng gần như đầy đủ và hợp lệ các điều kiện để được lên sàn chứng khoán. Việc một công ty nội địa được niêm yết trên sàn chứng khoán nước ngoài là điều chưa từng xảy ra tại Việt Nam, và chúng ta chính là những người tiên phong. Tất nhiên, đây chắc chắn không phải là một hành trình dễ dàng.

2. Vì sao chúng ta phải chọn con đường này? Lý do chính là vì VNG. Nếu muốn trở thành công ty công nghệ hàng đầu tại Việt Nam và khu vực, cũng như sánh cùng các công ty công nghệ quốc tế thì chúng ta cần chấp nhận và dấn thân vào những thử thách lớn hơn. Đó là những gì VNG cần để có thể đi xa hơn. để có thể cạnh tranh công bằng cùng các sản phẩm quốc tế, tiếp cận với thị trường thế giới và nguồn lực đầu tư nước ngoài cũng như tiếp nhận những đánh giá khắt khe từ thị thị trường chứng khoán quốc tế. Nói cách khác, đây chính là thử thách ma VNG cần để có thể vươn ra thế giới.

3. Điều quan trọng nhất trong cả quá trình này chính là những nỗ lực của VNG để thay đổi, cải thiện và tiếp tục phát triển từ con người, văn hóa, hệ thống kỹ thuật, sản phẩm lẫn kết quả kinh doanh. Chính năng lực và khả năng của chúng ta mới là những điều quan trọng nhất, những tác động từ bên ngoài chỉ là kết quả và chất xúc tác cho sự phát triển của VNG. Từ sứ mệnh mang đến những tựa game mới nhất, chúng ta không ngừng đổi mới để phù hợp thị trường quốc tế và nội địa; cho đến hôm nay khi ra mắt các sản phẩm mới như Zing, Zalo để cạnh tranh trực tiếp với các đối thủ nước ngoài, các phương thức thanh toán đang không ngừng hoàn thiện lẫn những ứng dụng mới như IoT, streaming…. cơ hội và khả năng để thay đổi là tuyệt đối. Giới hạn duy nhất của chúng ta chính là bản thân mình.

Cùng chúc mừng cho một hành trình mới!

—MinhLH

Đây là sự đánh dấu cho một doanh nghiệp Việt Nam đầu tiên được niêm yết trên sàn chứng khoán lớn thứ 2 tại Mỹ

Trong quá trình phát triển của mình, VNG luôn tập trung vào thị trường nội địa bằng việc đưa ra những dịch vụ thích hợp với người tiêu dùng Việt Nam như Zalo (App nhắn tin) và Zing (Cổng thông tin điện tử) bên cạnh các trò chơi do VNG phát hành. Đây chính là câu chuyện thành công của người Việt trên con đường dài trở thành kì lân đã khiến cộng đồng trong nước và quốc tế chú ý.

Tuy nhiên, một công ty được định giá tỷ đô không có nghĩa nó sẽ tạo ra nhiều cơ hội việc làm. Như Instagram khi được Facebook mua lại vào năm 2012 với giả 1 tỷ USD vốn tiền mặt cũng chỉ có 12 nhân viên. Hầu hết những công việc được tạo ra trong nền kinh tế 4.0 đến từ các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Như vậy, startups chỉ là một phần trong mô hình tăng trưởng kinh tế quốc gia, nhưng những công ty thành công luôn đóng vai trò tích cực trong quá trình phát triển của đất nước.

Và với những ai muốn tạo nên một startup hàng đầu “made in” Việt Nam, các nhà hoạch định kinh tế nhận định rằng doanh nghiệp Việt Nam luôn có thể sử dụng những hiểu biết của họ để tập trung vào thị trường nội địa, nhưng những nhà đầu tư nước ngoài lại muốn mở rộng quy mô ra khu vực càng nhanh càng tốt.

Tầm nhìn

Bạn còn nhớ câu chuyện về game di động Flappy Bird được phát triển tại Việt Nam và cực kì thành công chứ. Đó là minh chứng cho tầm quan trọng của việc hiểu rõ thị trường với tư cách là founder. Năm 2014, Flappy Bird leo lên vị trí dẫn đầu trên bảng xếp hạng Apple Store US với hơn 50 triệu lượt tải cùng 47.000 lượt đánh giá.

Nguyễn Hà Đông – cha đẻ của Flappy Bird, một developer tại Hà Nội đã kiếm được 50.000 USD mỗi ngày chỉ nhờ doanh thủ quảng cáo trên đứa con của mình (Theo từ The Verge). Đến cuối tháng 1/2015, chưa đầy 1 năm sau khi ra mắt, tài khoản Twitter của Đông đã bùng nổ vì những cuộc công kích cá nhân. Ngày 1/2/2015, email của anh ngập trong những phản hồi, thư mời phỏng vấn cùng đề nghị đầu tư. Tuy nhiên điều thú vị chính là ngay khoảng thời gian đó, Đông tuyên bố rằng: “Tôi không kinh doanh” và “tôi không phải doanh nhân :D” trên twitter. Có lẽ thời điểm ấy, Đông muốn giữ vững danh hiệu “nhà làm game tự do” trên phần mô tả Twitter của mình. Đến 8/2, anh tuyên bố mình đã có được đủ từ Flappy Birds và đóng game vào 9/2. Lý do mà anh đưa ra khi xóa game là vì đó là một sản phẩm gây nghiện (Theo Forbes).

Tuy nhiên, đến tháng 8, Flappy Birds lại được tái sinh bằng phiên bản dành riêng cho Amazon Fire với tựa đề Flappy Birds Family. Từ 2014, studio game của Đông – DotGears cũng phát hành thêm nhiều tựa game khác như Swing Copters, Swing Copters 2 và Fabitalk.

Flappy Birds không chỉ làm nên cơn sốt tại Việt Nam mà còn cả nước ngoài

Sự thành công của Flappy Birds là sự đánh dấu cho cộng đồng công ngệ tại Việt Nam, là bằng chứng cho thấy một sản phẩm Việt Nam hoàn toàn có đủ khả năng cạnh tranh cùng các sản phẩm do những nhà làm game quốc tế phát triển trên Apple App Store và Google Play Store. Đây cũng là minh chứng rằng những tay làm game Việt Nam đủ khả năng để kiếm tiền bằng đam mê.

Do đó, điều quan trọng với các doanh nghiệp trẻ ở Việt Nam chính là hiểu rõ những rủi ro của mỗi dự án, nhất là khi liên quan đến dữ liệu về sự thành lập và thanh lý công ty. Flappy Birds chính là một ví dụ điển hình cho vấn đề này, nhưng đó không phải là kết quả duy nhất của cuộc cạnh tranh khốc liệt tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, phần lớn các doanh nhân trẻ Việt Nam đều có những dự án của riêng mình. Họ có thể đi làm văn phòng 8 tiếng 1 ngày và đến tối thì tập trung đầu tư cho đam mê. Vì lẽ đó, nhiều người trẻ hiện nay có thể đang quản lý hay sở hữu những quán cà phê, quán ăn hay Shop Online. Chính những trang bán lẻ như Shopee, Sendo, Tiki là cầu nối giúp họ phát triển. Đây chính là cách tiếp cận có lợi cho con đường kinh doanh của các bạn trẻ, nhưng nhu cầu cũng như khó khăn của thị trường F&B hoàn toàn khác so với các công ty công nghệ. Nhưng người ta chẳng phải vẫn hay nói “Bạn có thể làm mọi thứ, chỉ là không được tốt thôi” sao.

Theo Tech Asia