Thị trường Fintech Việt Nam – đầy tiềm năng nhưng cũng nhiều rủi ro.

May 28, 2019

Theo một nghiên cứu gần đây của Ernst & Young (EY), Việt Nam đang đứng thứ 2 tại khu vực ASEAN (chỉ sau Singapore) về số lượng các vườn ươm khởi nghiệp, đơn vị tăng tốc khởi nghiệp, Innovation Lab. Với tỉ lệ dân số trẻ cao, sự thay đổi về chi tiêu cùng sự phát triển của smartphone và Internet, Việt Nam đã trở thành một thị trường tiềm năng cho các công ty fintech. Hiện nay, 90% các giao dịch tại Việt Nam vẫn được thực hiện bằng tiền mặt – đây chính là lý do khiến các công ty fintech tập trung phát triển những dịch vụ thanh toán điện tử.

Tình hình thị trường Fintech tại Việt Nam

Theo VnExpress, vừa qua công ty cổ phần VinID với 80% thuộc sở hữu của tập đoàn Vingroup đã hoàn tất những thủ tục để mua lại nền tảng ví điện tử MonPay. Đồng thời, phía công thông tin từ Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam cũng xác nhận về việc hoàn tất những thủ tục tiếp quản MonPay từ People Care JSC. Tuy nhiên, những thông tin tài chính chi tiết về dự án này đến nay vẫn chưa được tiết lộ. Phía đại diện Vingroup vẫn chưa có bất cứ phản hồi gì trước những thông tin này.

Đầu năm 2018, sau 4 tháng nhận giấy phép kinh doanh, People Care JSC đã cho ra mắt nền tảng ví điện tử MonPay  chính thức đánh dấu sự có mặt tại thị trường Fintech đang phát triển mạnh mẽ ở Việt Nam. Mặt khác, VinID JSC được thành lập vào tháng 7/2018 với số vốn điều lệ 3 tỷ VND đã cho ra mắt chương trình khách hàng thân thiết dành cho các khác hàng sử dụng sản phẩm, dịch vụ của Vingroup như mua sắm, tiêu dùng, nhà hàng, giải trí, nghỉ dưỡng, y tế và giáo dục.

VinID mua lại Monpay, đánh dấu việc Vingroup tham gia vào thị trường fintech

Việc VinID mua lại MonPay ngay tại thời điểm các ứng dụng thanh toán điện tử mọc lên như nấm đánh dấu việc Vingroup tiến vào cuộc đua Fintech cùng Momo, Moca, Viettel Pay, Zalo Pay, AirPay và ePay. Việt Nam hiện đang trải qua thời kì bùng nổ các dịch vụ thanh toán điện tử. Theo CEO Phạm Thanh Đức của MoMo thì trong hơn 3 năm qua, tỉ lệ người Việt không dùng tiền mặt để thanh toán đã lên đến 50%. Đây là một dấu hiệu khởi sắc đối với lĩnh vực E-payment, tuy nhiên điều này cũng dẫn tới tỉ lệ M&A (Mua lại và sát nhập) của các doanh nghiệp tại Việt Nam cũng tăng lên đáng kể.

Vào tháng 4 năm nay, quỹ đầu tư quốc gia GIC của Singapore cũng rót vốn vào VNPAY – một công ty thanh toán điện tử của Việt Nam. Đại diện VNPAY cho biết, khoản đầu tư này có giá trị lên đến 50 triệu đô. Trước đó, MoMo cũng thành công trong vòng gọi vốn Series C từ công ty quản lý quỹ Warburg Pincus. Tuy các thông tin chi tiết vẫn chưa được tiết lộ nhưng theo một số nguồn tin đáng tin cậy thì số vốn mà MoMo gọi được nằm trong khoảng 100 triệu đô, đây cũng là khoản đầu tư lớn nhất mà một startup Việt Nam nhận được.

Những khó khăn của ngành Fintech

Hiện nay Việt Nam có hơn 77 công ty thanh toán điện tử và vẫn chưa biết được ai sẽ là kẻ thắng cuộc trong cuộc đua Fintech này. Đầu năm 2016, tổng số vốn đầu tư vào các startup Fintech Việt Nam là 129 triệu USD, chiếm 63% tổng giá trị đầu tư startup. Bên cạnh những startup thì những công ty công nghệ truyền thống như Tập Đoàn Bưu Chính Viễn thông Việt Nam, Viettel, FPT, cũng bắt đầu ra mắt ví điện tử và khuyến khích người dùng sử dụng các cổng thanh toán online thay cho tiền mặt.

Ví điện tử đang dần trở thành tương lai cho người dùng Việt Nam, đồng thời cũng mang lại nguồn lợi nhuận lớn cho các công ty Fintech. Theo nghiên cứu của Soliddiance – công ty tư vấn tài chính tì thị trường Fintech Việt Nam năm 2017 vừa qua đã đạt 4,4 tỷ USD và đến năm 2020 sẽ có khả năng tăng đến 7,8 USD. Nhờ vào lợi thế tiếp cận Internet và tỷ lệ sử dụng smartphone cao tại các thành phố lớn cùng mức thu nhập, tiêu dùng gia tăng của người Việt Nam, thị trường Fintech đang sở hữu nhiều tiềm năng phát triển rất lớn. Đây cũng là dấu hiệu cho một kỷ nguyên thanh toán số tại Việt Nam.

Các ứng dụng thanh toán điện tử đang dần lớn mạnh

Tuy nhiên bên cạnh những lợi ích, thị trường Fintech cũng tiềm ẩn không ít những thử thách khó khăn mà một trong số đó chính là những thiếu những quy định và sự hỗ trợ phát triển từ chính phủ. Bên cạnh đó, các ngân hàng Việt Nam cũng không muốn làm việc cũng các công ty Fintech vì không nhận ra công nghệ sẽ giúp họ mở rộng dịch vụ cũng như tăng phạm vị tiếp cận đến những người dùng không có tài khoản ngân hàng. Một vấn đề lớn khác mà các công ty Fintech phải giải quyết chính là vấn đề an ninh và bảo mật. Lĩnh vực công nghệ kỹ thuật số đang tăng trưởng nhanh chóng chính là điều không thể phủ nhận. Theo ông Garry Lyons, Tổng Giám đốc Sáng tạo của MasterCard: “Sau tiền mặt và thẻ thanh toán, thanh toán qua di động chính là tương lai”. Việc thủ đẩy một nền kinh tế sử dụng ít tiền mặt trong tương lai chính là điều tốt, tuy nhiên vấn đề bảo mật và an ninh cũng là điều mà người dùng quan tâm khi các vụ lừa đảo qua mạng ngày càng gia tăng. 

Theo Visa, một hệ thống thanh toán được bảo mật cao phải được cá tổ chức tài chính và ngân hàng theo tiêu chuẩn an ninh dữ liệu (PCI DSS) thông qua và yêu cầu mã hóa toàn bộ dữ liệu và sẵn sàng vô hiệu hóa hoặc giảm giá trị của dữ liệu bị mất thông qua việc sử dụng Token hay chio EMV. Đồng thời, để giảm tình trạng gian lận thanh toán, các công ty nên rà soát giao dịch và xác thực các hành vi gian lận trước khi xảy ra. Ngoài ra khách hàng cũng có thể được trao quyền tham gia bảo mật thanh toán thông qua các cảnh báo và kiểm soát số hóa. Đây là một lộ trình giúp tăng cường an ninh trong thanh toán điện tử thông qua công nghệ bảo mật 3D 2.0. Công nghệ này sẽ giúp xác minh dựa trên phân tích rủi rp, cũng như thúc đẩy các giải pháp bền vực, sáng tạo trong bảo mật thanh toán. 

Tương lai lạc quan của ngành Fintech

Nhìn chung, tình hình Fintech trong khu vực nói chung và Việt Nam nói riêng khá lạc quan. Khi người dùng dần chuyển sang sử dụng hình thức thanh toán điện tử, các công ty Fintech sẽ có nhiều cơ hội để phát triển, tạo ra các giải pháp thanh toán dễ dàng, hiệu quả và an toàn hơn cho người dùng. Tại Việt Nam, đây là lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng rất cao và thu hút sự đầu tư từ các quỹ, đặc biệt là những quỹ đầu tư mạo hiểm. Bên cạnh đó, hoạt động M&A dự kiến cũng sẽ tăng khi các công ty cố gắng mở rộng để mang đến công nghệ mới cũng như tăng cường các dịch vụ nhằm phục vụ tốt nhất cho người tiêu dùng.

Các ứng dụng thanh toán điện tử không ngừng đổi mới để mang lại trải nghiệm tốt nhất cho người dùng

Nhưng sự tăng trưởng của Fintech không chỉ phụ thuộc vào đầu tư, công nghệ mới hay sự đổi mới của smartphone mà còn đòi hỏi một hành lang pháp lý vững chắc. Hiện nay, chính phủ đã bắt đầu quan tâm đến sự phát triển của Fintech. Năm 2018, một ban chỉ đạo Fintech đã được thành lập nhằm giúp cải thiện hệ sinh thái của ngành. Đồng thời, chỉ đạo giảm giao dịch tiền mặt từ đây đến 2010 còn dưới 10% cũng là nỗ lực để thúc đẩy nền kinh tế không sử dụng tiền mặt. Trong tương lai, chính phủ Việt Nam cần tiếp tục thúc đẩy việc áp dụng những công nghệ và hợp tác chặt chẽ với công ty tư nhân nhằm tăng khả năng tiếp cận dịch vụ kỹ thuật số cũng như phát triển khung pháp lý giúp Fintech phát triển hơn.

Tổng hợp